Zorluk Dağılımı
Konular (5)
Tasarım Süreci
Endüstri 4.0
Ürün Geliştirme
Teknoloji Temelleri
Sürdürülebilirlik
Örnek Sorular
Geleceğin akıllı evleri için tasarlanan bir 'Su Yönetim Sistemi', banyoda kullanılan suları (gri su) filtreleyerek temizlemekte ve bu suyu tuvalet rezervuarlarında veya bahçe sulamasında tekrar kullanmaktadır. Bu sistemin tasarımı sırasında karşılaşılan en büyük zorluk, filtreleme işlemi için gereken elektrik enerjisidir. Tasarımcılar, suyun yüksekten akış gücünü kullanarak mini bir türbin aracılığıyla filtrenin ihtiyacı olan elektriği üretmesini sağlamıştır. Bu proje hakkında yapılabilecek en kapsamlı yorum aşağıdakilerden hangisidir?
Sadece su tasarrufuna odaklanan bir geri kazanım projesidir.
Farklı sürdürülebilirlik disiplinlerini (su ve enerji) entegre ederek kendi kendine yeten bir sistem tasarlanmıştır.
Sistemin enerji üretmesi, suyun temizlenme kalitesini artırmak için yapılmış teknik bir zorunluluktur.
Geleneksel yöntemlere göre daha karmaşık olduğu için sürdürülebilirlik ilkelerine aykırıdır.
Bir tekstil mühendisi, 'Sıfır Atık' projesi kapsamında yeni bir tişört tasarlarken geleneksel kesim yöntemlerinde kumaşın %15'inin atık olarak çöpe gittiğini fark eder. Mühendis, 'Geometrik Desenli Modüler Kesim' tekniği geliştirerek kumaşın tamamını desen parçalarına böler ve hiç parça artmadan tişörtü diker. Bu tasarım sürecinde elde edilen kazanım hakkında yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi yanlıştır?
Tasarım aşamasında yapılan müdahale, üretim sonrası atık yönetimi maliyetlerini ortadan kaldırmıştır.
Hammadde verimliliği artırılarak aynı miktar kumaştan daha fazla katma değer üretilmiştir.
Bu yöntem sadece geri dönüşüm (recycling) basamağını güçlendirmek için uygulanmıştır.
Sürdürülebilir tasarımın sadece malzeme seçimi değil, üretim yöntemiyle de ilgili olduğu kanıtlanmıştır.
Bir okulda düzenlenen 'Teknoloji ve Tasarım' sergisinde, bir öğrenci grubu plastik şişe kapaklarından bir dış cephe yalıtım paneli tasarlamıştır. Yapılan testlerde bu panelin, binaların ısı kaybını %15 oranında azalttığı görülmüştür. Ancak jüri, projenin 'Sürdürülebilirlik' açısından bir eksiği olduğunu belirtmiştir: 'Kapakları birleştirmek için kullanılan kimyasal yapıştırıcı, ürünün kullanım ömrü bittiğinde kapakların tekrar geri dönüştürülmesini imkansız kılmaktadır.' Jürinin bu eleştirisi, tasarımın hangi sürdürülebilirlik prensibiyle çeliştiğini gösterir?
Beşikten Beşiğe (Cradle to Cradle) - Malzemenin tekrar döngüye girebilmesi.
Ekonomik Verimlilik - Üretim maliyetinin düşük tutulması.
Fonksiyonellik - Ürünün temel görevini yerine getirebilmesi.
Enerji Tasarrufu - Kullanım aşamasındaki verimlilik.
Bir beyaz eşya firması, buzdolabı tasarlarken 'Planlı Eskitme' yerine 'Sürdürülebilir Tasarım' ilkelerini benimsemiştir. Bu doğrultuda yeni modelin parçalarını birbirine yapıştırıcı ile sabitlemek yerine, standart vidalarla birleştirmiş ve her bir parçanın üzerine dijital bir karekod yerleştirerek değişim/tamir videolarına erişim sağlamıştır. Bu tasarım yaklaşımının 'Atık Yönetimi' hiyerarşisindeki en öncelikli katkısı aşağıdakilerden hangisidir?
Ürünün geri dönüşüm tesislerinde daha hızlı parçalanmasını sağlayarak enerji tasarrufu yapmak.
Ürünün kullanım ömrünü uzatarak atık oluşumunu henüz kaynağındayken engellemek.
Kullanıcıların bozulan ürünleri çöpe atmak yerine belediyelerin atık merkezlerine bırakmasını sağlamak.
Üretim maliyetlerini düşürerek tüketicinin daha sık yeni model almasına imkan tanımak.
Bir tasarımcı, 'Sürdürülebilir Şehirler' projesi kapsamında evlerde kullanılmak üzere yeni bir aydınlatma sistemi geliştirmektedir. Tasarımcı, ürünün sadece enerji tasarrufu yapmasını değil, aynı zamanda üretiminden kullanım ömrünün sonuna kadar çevreye en az zararı vermesini hedeflemektedir. Bu tasarımcı, ürünün gövdesinde geri dönüştürülmüş plastik yerine, hızlı büyüyen ve karbon tutma kapasitesi yüksek olan bambu liflerini kullanmaya karar vermiştir. Tasarımcının bu kararı, 'Yaşam Döngüsü Analizi' (LCA) açısından değerlendirildiğinde temel olarak aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?
Geri dönüştürülmüş malzemelerin her zaman en çevreci seçenek olduğu ön yargısını kırmayı.
Ürünün estetik görünümünün, fonksiyonel özelliklerinden daha önemli olduğunu.
Hammaddenin elde edilme sürecindeki çevresel maliyetin, ürünün toplam sürdürülebilirliğini doğrudan etkilediğini.
Doğal malzemelerin kullanımının, elektronik devrelerin enerji tüketimini doğrudan azalttığını.